Суваӊ Шаӊгыр-оол Монгушович

Суваӊ Шаӊгыр-оол Монгушович

Шаңгыр-оол Монгушович Суваң Чаа-Хөл кожуунуң Ак-Туруг сумузунуң Чыраа-Бажы деп черге 1949 чылдың июль 7-де төрүттүнген. 1965 чылда Ак-Туруг  школазынга өөренгеш, 1967 чылда Чаа-Хөл ортумак школазын дооскаш, ДОСААФ-ка чолаачы мергежилин чедип алган. Совет армияга шериг албаны эрттирген соонда, 1971 чылда Кызылдың педагогика институдунуң дыл болгаш литература факультединге өөренип киргеш, ону 1976 чылда дооскан. Эрзинниң Нарын ортумак школазынга башкылап ажылдаан.

     1977 чылда Улуг-Хем кожуунга ажыттынган «Улуг-Хем» солунга корреспондентилеп ажылдап эгелээни- парлалгага чепсектери-биле ооң ажыл-ижиниң, амыдырал-чуртталгазының холбашканының эге таваан салган. 1978 чылдан эгелээш, ол тыва телевидениеге, «Шынга», тыва радиога чээрби чеди чыл дургузунда ажылдаан.

     Солунга массалыг информация чепсектеринге ажылдап тура, Шаңгыр-оол Суваң Тываның барык бүгү булуңнарынга чедип, уран-чечен очерктерни, чидиг репортажтарны, статьяларны бижип, республиканың социал-экономиктиг хөгжүлдезиниң нарын айтырыгларынга доктаап, ак-көк экранга, радиога чугаалап турган. Парлалга чепсектеринге ажылдап келген чылдарында ол дыка хөй кижилер-биле ужуражып, бодунуң чогаалчы барбазынга кончуг-ла элбек, байлак материалдарны чыып алган. Шаңгыр-оол Монгушович Суваң – амгы үеде Тываның чогаалчыларың, «Улуг-Хем» сеткүүлүнүң харыысалгалыг секретары. 2008 чылдың февраль айда тыва чогаалчылар, ону Тываның Чогаалчылар эвилелиниң баштаар чериниң даргазының оралакчызынга соңгуп, аңаа улуг бүзүрелди көргүскеннер.

     Шаңгыр-оол Могушевич Суваң – Россияның Чогаалчылар болгаш Журналистер эвилелдериниң кежигүнү, «Почетный радист России» деп хөрек демдээниң эдилекчизи. Ынчангаш Ш.Суваң- амгы тыва литературада үениң чидиг айтырыгларын көдүрүп чоруур чогаалчы. Ол чогаал ажылын 1976 чылда эгелээн. [Писатели Республики Тыва -К: 2000, 5]