Тирчин Моторк Айыжыевич

Тирчин Моторк Айыжыевич

Моторк Айыжыевич Тирчин 1940 чылдыӊ сентябрь 1-де Тес-Хем кожууннуӊ Деспеӊ сумузунга (Чеди-Хөл кожууннуӊ Чал-Кежиг деп суурга) бөдүүн арат малчын өг-бүлеге төрүттүнген.

Ол 2 ада-иелиг: тɵрээн адазы Бавыын-оол Шалык О-Шынаа чурттуг, иези Байырбан Оюн Элегес-Таңды чурттуг Азыраан ачазы Айыжы-Ширин-оол Тирчинович Тирчин, азыраан авазы Норзаңмаа Аңчы-Соктааровна.

М. Тирчин Деспеӊ эге школазынче 1948 чылда өөренип киргеш, 1949 чылда Берт-Даг сумузунуӊ 8 чыл школазынга өөредилгезин уламчылаан. Школаны дооскаш, Кызылдыӊ профессионал-техниктиг училищезиниӊ механизаторлар белеткээр салбырын өөренип киргеш 1960 чылда дооскан. 1961-1963 чылдарда Совет Армияныӊ харылзаа кезээнге шериг албан хүлээлгезин эрттирген.

1963-1968 чылдарда Берт-Даг сумузунуӊ харылзаа салбарынга начальниктеп ажылдап тургаш-ла, Новосибирскиниӊ харылзаа болгаш Красноярскиниӊ көдээ ажыл-агыйыныӊ бухгалтерия салбырын бот өөредилге-биле дооскаш, 1968-1971 чылдарда Деспеӊ салбырынга бухгалтерлеп, 1971-1975 чылга чедир хову-трактор бригадазынга бригадирлеп, 1976-1978 чылдарда Берт-Даг, Чыргаланды сумуларынга Советтер даргалап, 1978-1980 чылдарда Самагалдай суурга көдээ-ажыл-агый техниказыныӊ бүдүрүлгезинге (СХТ) экономистеп, инженерлеп, 1980-1989 чылдарда тус черниӊ азы Самагалдайныӊ радиостанциязыныӊ радиоорганизатору бооп, 1989-1993 чылдарда Самагалдайга СХТ-ныӊ «Артык кезектер» шыгжамыр складыныӊ эргелекчизи кылдыр база Таӊды — Тес-Хем кожууннарныӊ каттышкан «Таӊды-Уула» деп солунунга корреспондентилеп, пенсия үнгүжеге чедир үре-түӊнелдиг ажылдаан.

Моторк Тирчин 1985 чылдан бээр ССРЭ-ниӊ Журналистер эвилелиниӊ кежигүнү, 1992 чылдан бээр Тываныӊ Чогаалчылар эвилелиниӊ кежигүнү, 1993 чылда «Самагалдай суурнуӊ хүндүлүг хамаатызы», 2010 чылда «Тес-Хем кожууннуӊ Хүндүлүг хамаатызы» деп хүндүлүг аттарныӊ эдилекчизи, тыва чогаалчыларныӊ «Улуг-Хем» сеткүүлүнүнүӊ болгаш Тес-Хем кожууннуӊ «Самагалдай» солунунуӊ болгаш республика солуннарыныӊ хоочун бижикчизи, чечен чогаал сонуургалдыг, салым-чаяанныг аныяктарныӊ дагдыныкчызы, аас чогаалыныӊ чыыкчызы.

М. Тирчин 2012 чылдыӊ март 2-де Тес-Хем кожууннуӊ Самагалдай сумузунга мөчээн.

 

Материалды филология факультединиң студентизи Күнзет Чай-Суу белеткээн.