Пюрбю Сергей Бакизович

Пюрбю Сергей Бакизович

Сергей Бакизович Пюрбю амгы Улуг-Хем кожууннуӊ Эъжим сумузунда Одуруг-Аксы деп черге төрүттүнген. Бичиизинде хүрээге хуурактап тургаш, тангыт бижик-биле таныжып, улаштыр моол бижикти өөренип апкан. Тыва бижик чогааттынган соонда, Кызылга эге школаны дооскаш, 1928 чылда Ленинградта Соӊгу чүк улустарыныӊ институдунуӊ ажылчын факультединге өөренип алгаш, 1932 чылда Москвада Герцен аттыг башкы институдунуӊ чанында Советтиг Чөөн чүъктүӊ биче буурай улустарыныӊ курстарыныӊ башкы салбырын дооскан.

Тыва национал культураныӊ үндезилеттинеринге болгаш ТАР-ныӊ чогаалчылчылар эвилелиниӊ тургустунарынга С. Пюрбю улуг үлүг-хуузун киириштирген кижилерниӊ бирээзи бооп турар. Чогаалчылар эвилелин удуртуп турар үеде чогаалчы тыва литература хөгжүүр кылдыр янзы-бүрү кружоктарны чечен чогаал сонуургаар улустарга семинарларны эрттирип турган.

Эртем чедип алган аныяк оол ТАР-ныӊ культура яамызынга ном үндүрер черге, Тываныӊ араттыӊ революстуг намыныӊ Төп комитединиӊ аппарадынга, ТАР чазааныӊ чанында уран чүүл талазы-биле комитедин даргалап, 1942 чылда тургустунган ТАР-ныӊ Чогаалчылар эвилелиниӊ бирги даргазы бооп ажылдап чораан. 1948 чылда репрессия чалгыынга алзып, актыг черге шииттиргеш, 1954 чылга чедир хоругдалга олурза-даа, чогаал бижиир ажылын кагбаан, албадалдыг ажыл адаанга ооӊ амыдыралчы чаа-чаа шүлүктери, очулга ажылдары бижиттинип турган. Хоругдалдан үнгеш, дараазында чылдарда Шагаан-Арыг школазын директорлап, өөредилге номнарын тыва дылче очулдуруп, Улусчу чогаадылга бажыӊын директорлап, Тываныӊ хөгжүм-шии театрыныӊ чогаал килдизинге ажылдап турган.

С. Б. Пюрбю тыва литератураныӊ үндезилекчилериниӊ бирээзи, шүлүкчү, прозачы, драматург.

Тувинская литература. Словарь / С.С. Комбу; под ред.: Д.А. Монуша, М.Л.Трифоновой.- Новосибирск: Наука, 2012. – 360 с.