Сагаан-оол Виктор Биче-оолович

Сагаан-оол Виктор Биче-оолович

Виктор Биче-оолович Сагаан-оол 1924 чылдың август 13-те Бай-Тайга районунуң Кара-Хөл сумузунда Алаш хемниң үнген бажының бирээзи Даштыг-Хөл деп кайгамчык чараш-чаагай бойдус чурумалдыг байлак оранга бодараан. Чогаалчының чаш болгаш элээди чылдары тайга-сыннары, хемнер-хөлдер, арга-арыглары кайгамчык чараш, эгээртинмес байлактыг, эргип четпес делгем чуртка эрткен. Бижик, билигниң эгезин ол шору эр апаргаш, чылдың-на болуп турган чайлаг школаларынга алган. Ооң соонда Кызыл-Мажалыктың эге чада школазынга үш чылдың дургузунда латин үжүкке өөренген. Ажылчын базымын 1941 чылда ыраккы Тере-Хөл кожууннуң девискээринде Эми алдын уургайындан эгелээн. Ынчан чаа-ла аныяк эр шаа четкен 16 харлыг оол кадыг-берге ажыл-ишче аревэчи эш-өөрү-биле деңге шымнып кирген. Ооң соонда алдын уургайындан келгеш, өрт инспекторунуң курстарынга, садыг-кооператив училищезинге өөренип чораан. Чогаал ажылын 1942 чылда эгелээн. Шүлүктери “Шын” солунга, “Революстуң херели” сеткүүлге, “Улуг-Хем” альманахка үнгүлээн. Баштайгы шүлүктериниң чыындызы 1968 чылда “Ажылчынның ыры” деп ат-биле үнген. Оон бээр-ле чогаал ажылынга хандыкшылы дам барып, мергежээн түңнелинде “Часкы шинчи” (1972), “Мөңгүн согуннар” (1979), “Рабочая жизнь моя” (орус дылга), “Кыңгыргай” (1991), “Ырым – чалгын” (1996) деп шүлүк номнары, “Кызыл дузаламчы” (1975) деп проза ному болгаш бичии уругларга бижээн “Авыралдыг алдын кушкаш” (1983) деп номнары удаа-дараа чырыкче үнгүлээн. Тыва Республиканың Чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү. “1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынында шылгараңгай күш-ажыл дээш”, “1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынында Германияны тиилээни дээш”, “1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынында Тиилелгениң 50 чылы” деп медальдар-биле шаңнаткан.